ΔΡΑΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ
Η Ύφανση ως μεταφορά Έρωτα Και Γραφής: Ο Edmund Spenser και η Πηνελόπη
Όταν οι μαθητές ύφαναν τον δικό τους ιστό γραφής…
Το σονέτο XXIII από τα Amoretti του EdmundSpenser μπήκε στην τάξη του 12ου Γυμνασίου Αθηνών όχι ως «δύσκολο αναγεννησιακό ποίημα», αλλά ως αφορμή για σκέψη, συζήτηση και –κυρίως– γραφή. Οι μαθητές κλήθηκαν να το προσεγγίσουν όχι σαν κάτι μακρινό, αλλά σαν μια ιστορία που μιλά για εμπειρίες οικείες: αναμονή, απογοήτευση, προσπάθεια που ακυρώνεται και ξαναρχίζει.
Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές του 12ου Γυμνασίου Αθηνών κλήθηκαν ως κριτικοί αναγνώστες να δώσουν την δική τους ερμηνεία για την Πηνελόπη ως σύμβολο. Ακούστηκαν απόψεις όπως… «Η Πηνελόπη είχε υπομονή, ήταν έξυπνη, ήταν πιστή»… «ήταν ερωτευμένη».
Έπειτα κλήθηκαν να συνδέσουν τη μορφή της ηρωίδας αυτής με τα συναισθήματα του ποιητή Edmund Spenser για την αγαπημένη του… Το «ράβε ξήλωνε» του έρωτα… Φέρνοντάς το στο σήμερα, Στη συνέχεια κλήθηκαν να δημιουργήσουν με τη φράση «ράβε ξήλωνε»τα δικά τους ποιήματα για:
· Ένα συναίσθημα,
· Μια σκέψη
· Μια σχέση στη δική τους ζωή που νιώθουν πως “την υφαίνουν και ξαναρχίζουν από την αρχή”;
Έτσι οι μαθητές εμβάθυναν στο περιεχόμενο, ανέπτυξαν την κριτική σκέψη και συσχέτισαν το ποίημα με τον εαυτό τους και την εποχή τους. Τέλος,μέσα από τα δικά τους ποιήματα έφεραν στο φωςζητήματα του σήμερα που τους απασχολούν και πιθανόν συχνά τους οδηγούν να ματαιώνουν και να ξαναρχίζουν ή όχι από την αρχή μια προσπάθεια.
Στοχοθεσία
Η στοχοθεσία δεν περιορίζεται στη γνώση του κειμένου, αλλά εστιάζει στο πώς οι μαθητές διαβάζουν, σκέφτονται, κρίνουν και τελικά δημιουργούν.
Η μέθοδος οργανώνεται κλιμακωτά, ώστε οι μαθητές να περνούν από την κατανόηση στην προσωπική έκφραση, αποκτώντας σταδιακά αυτοπεποίθηση ως αναγνώστες και ως δημιουργοί λόγου.
Στόχοι κατανόησης – «Καταλαβαίνω τι διαβάζω»
- οι μαθητές να παρακολουθήσουν την πλοκή και τις βασικές εικόνες του ποιήματος,
- να αναγνωρίσουν πρόσωπα, γεγονότα και αναφορές (π.χ. τη μορφή της Πηνελόπης),
- να εξοικειωθούν με τη βασική ιδέα του ποιητικού κειμένου χωρίς αίσθηση δυσκολίας.
Στόχοι ερμηνείας – «Σκέφτομαι τι σημαίνει»
- οι μαθητές να εντοπίσουν μεταφορές και σύμβολα,
- να κατανοήσουν πώς μια μυθολογική ιστορία μπορεί να αποκτήσει νέο νόημα,
- να συνδέσουν τα συναισθήματα του ποιητή με ανθρώπινες εμπειρίες.
Στόχοι κριτικής σκέψης – «Παίρνω θέση»
- οι μαθητές να διατυπώσουν άποψη για τη στάση των προσώπων του ποιήματος,
- να συγκρίνουν το κείμενο με σύγχρονες αντιλήψεις και εμπειρίες,
- να συζητήσουν ζητήματα σχέσεων, προσδοκιών και ορίων.
Στόχοι δημιουργικής μεταφοράς – «Κάνω το κείμενο δικό μου»
- οι μαθητές να μεταφέρουν το μοτίβο της “ύφανσης και της ξήλωσης” στη δική τους ζωή,
- να εκφράσουν προσωπικά βιώματα μέσα από ποιητικό λόγο,
- να πειραματιστούν με λέξεις, εικόνες και μεταφορές.
Στόχοι στάσεων και δεξιοτήτων – «Μαθαίνω πώς μαθαίνω»
Μέσα από τη διαδικασία, οι μαθητές:
- μαθαίνουν να ακούν και να σέβονται διαφορετικές απόψεις,
- αποκτούν αυτοπεποίθηση στην έκφραση,
- αντιλαμβάνονται τη γραφή ως διαδικασία και όχι ως τελικό προϊόν.
Η λογοτεχνία μετατρέπεται έτσι από σχολικό αντικείμενο σε χώρο προσωπικής αναζήτησης.Η δημιουργική γραφή λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στη λογοτεχνία και την προσωπική εμπειρία των μαθητών.
Τι έδειξε αυτή η εμπειρία
Η εργασία με το σονέτο του Spenser έδειξε ότι:
- οι μαθητές μπορούν να προσεγγίσουν απαιτητικά κείμενα όταν τους δοθεί χώρος,
- η ποίηση λειτουργεί καλύτερα όταν συνδέεται με προσωπικά βιώματα,
- η δημιουργική γραφή δεν έρχεται μετά την ανάλυση, αλλά μαζί της.
Όπως ο ποιητής υφαίνει και ξηλώνει τον λόγο του, έτσι και οι μαθητές έμαθαν ότι η γραφή είναι μια διαδικασία δοκιμής, λάθους και επανεκκίνησης. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο ουσιαστικό μάθημα που μπορεί να προσφέρει η λογοτεχνία.
Ελπίδα Βασιλά ΠΕΟ.50
Μed Ειδικής Αγωγής
Med Εκπαίδευση Ενηλίκων